Avrupa Birliği (AB) kurumları, ABD ile yapılan ticaret anlaşmasının son hali üzerinde anlaşmaya vardı. AB Konseyi, Avrupa Parlamentosu (AP) temsilcileriyle yürütülen müzakerelerde uzlaşmanın sağlandığını duyurdu. Açıklamada, anlaşmanın ABD’nin sanayi ürünleri üzerindeki gümrük vergilerini kaldırmasını, belirli deniz ürünleri ve hassas tarım ürünleri için tarife kontenjanları ve indirimli tarifeler yoluyla tercihli pazar erişimi sağlamasını öngördüğü belirtildi.
Anlaşma, ayrıca, ABD’den yapılacak ithalatın yerel üreticilere zarar verebilecek ya da zarar verme riski taşıyan ani artışlarına karşı AB’ye müdahale etme yetkisi veren özel bir koruma mekanizması içeriyor. Yeterli kanıt sunulması durumunda, AB Komisyonu bu düzenlemenin uygulanmasını tamamen veya kısmen askıya alabilecek. ABD’nin anlaşma ile taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda da benzer bir askıya alma süreci devreye girecek.
Ayrıca, ABD’nin 31 Aralık 2026 tarihine kadar AB’den ithal edilen çelik, alüminyum ve türev ürünlere yüzde 15 ve üzeri gümrük tarifesi uygulaması durumunda, AB Komisyonu’nun ABD’ye yönelik çelik ve alüminyum tavizlerini askıya alma yetkisi olacağı ifade edildi. Anlaşmanın ayrıca, yeni bir karar alınmadığı takdirde 2029 sonunda sona ereceğine dair bir madde içerdiği belirtildi.
Bu aşamadan sonra, anlaşmanın Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından onaylanmasının ardından resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD merkezli bir sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, “Anlaşma, AB taahhütlerine bağlıdır.” ifadelerini kullandı. Von der Leyen, Avrupa Parlamentosu ile AB Konseyi arasında ABD’nin AB’ye yönelik sanayi ihracatında tarifelerin düşürülmesi konusunda varılan anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını belirtti.
AB ile ABD arasındaki ticaret anlaşması müzakereleri, Temmuz 2025’te İskoçya’daki Turnberry golf sahasında tamamlanmıştı. Anlaşma gereği, AB ülkeleri ABD ürünlerine gümrük tarifesi uygulamaktan vazgeçerken, ABD’nin AB ürünlerine yüzde 15 oranında tarifeye gideceği açıklanmıştı. Ancak, AB’nin onay sürecini tamamlayamamış olması, ABD’nin tepkisini çekmişti. ABD Başkanı Trump, 1 Mayıs’ta, ticaret anlaşmasına uymadığı gerekçesiyle AB menşeli otomobil ve kamyonlara uygulanan gümrük vergisi oranının yüzde 25’e çıkarılacağını duyurmuştu. Trump, AB’ye ticaret anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz’a kadar süre tanımış, aksi takdirde tarifelerin artırılacağını belirtmişti. AB ülkelerinin büyük bir kısmı, Trump’ın tehdidi sonrasında anlaşmanın hızlı bir şekilde yasalaştırılmasını talep ederken, AP temsilcileri de metne ABD’nin anlaşmayı ihlal etmesi durumunda devreye girecek çeşitli tedbir maddeleri eklenmesini istemişti.
Kaynak: AA / Ata Ufuk Şeker Author: Yusuf Arslan
