Batı Asya’da kriz ve yıkım, devlerde rekor kâr: Savaş yine sermayeye yaradı

Batı Asya merkezli askeri gerilimlerin küresel enerji piyasalarında yarattığı dalgalanma ve iklim krizinin etkilerine rağmen, borsada işlem gören dünyanın en büyük sekiz petrol üreticisi, haziran ayı sonu itibarıyla tamamlanan üç aylık dönemde tarihi kâr rakamlarına ulaştı.

Guardian’ın analizine göre, sekiz büyük enerji şirketinin toplam kârı geçen yılın aynı dönemindeki 50 milyar dolardan 93 milyar dolara yükseldi.

ŞİRKETLERİN İKİNCİ ÇEYREK KÂR RAKAMLARI

İkinci çeyrekte en yüksek kârı, bölgedeki İHA ve füze saldırılarının altyapıda oluşturduğu hasara rağmen net gelirini yüzde 34 artırarak 33 milyar doların üzerine çıkaran Suudi Arabistan’ın devlet şirketi Suudi Aramco elde etti.

Diğer büyük enerji şirketlerinin açıkladığı ikinci çeyrek kârları ise şöyle:

• ExxonMobil, Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından bu yana en yüksek çeyreklik kazancını elde ederek 14,5 milyar dolar kâr açıkladı.
• Chevron, net kârını beş katın üzerinde artırarak 12,2 milyar dolara çıkardı.
• Shell, Katar’daki tesislerinde savaş kaynaklı hasara rağmen 9,84 milyar dolarla tarihinin en yüksek ikinci çeyrek kârını kaydetti.
• BP ise nisan-haziran dönemindeki net kârını iki katına çıkararak 5,73 milyar dolara yükseltti.

ÇEVRE ÖRGÜTLERİ VE SİYASETÇİLERDEN TEPKİ

Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve iklim krizinin etkilerinin sürdüğü dönemde açıklanan rekor kârlar, çevre örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve siyasetçilerin tepkisini çekti.

Çevre örgütleri, enerji şirketlerinin çevresel zararların maliyetini üstlenmesi ve yenilenebilir enerji yatırımlarına daha fazla kaynak ayırması gerektiğini savundu.

ABD Başkanı Donald Trump ise Chevron ve ExxonMobil’i İran ile yaşanan savaştan ekonomik kazanç sağlamakla suçlayarak, elde edilen kârın halka geri verilmesi gerektiğini söyledi.

BP’DEN ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNDE YENİ ADIMLAR

Eleştirilere yanıt veren BP CEO’su Meg O’Neill, şirketin önceliğinin arz sıkıntısı yaşanan ürünlerin piyasaya güvenilir şekilde ulaştırılması olduğunu ifade etti.

Şirket ayrıca yıllık enerji dönüşümü bütçesini 5 milyar dolardan 1,5-2 milyar dolar aralığına düşürdüğünü, ABD’deki biyogaz faaliyetlerini satacağını ve yaklaşık 60 yıldır işlettiği Kuzey Denizi’ndeki petrol ve doğalgaz sahalarını satışa çıkaracağını duyurdu.

BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR DİKKAT ÇEKTİ

Haberin yayımlandığı dönemde İngiltere’nin yarısından fazlasında şiddetli kuraklık ilan edilirken, yayımlanan bilimsel araştırmalar dünyanın en büyük 14 fosil yakıt şirketinin neden olduğu karbon emisyonlarının 50’den fazla ölümcül sıcak hava dalgasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koydu.