**
Küresel gübre piyasasında yaşanan arz sıkıntısı derinleşirken, Rusya’dan önemli bir gelişme yaşandı. Moskova yönetimi, gübre ihracatına uygulanan kotaların süresini 2026 yılı aralık ayına kadar uzattığını duyurdu. Rus hükümetinin açıklamasına göre, bu süreçte üreticilerin 1 Haziran ile 30 Kasım tarihleri arasında toplamda 20 milyon ton gübre ihraç etmesine izin verilecek.
Bu karar, İran-Irak savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki taşıma sorunlarının küresel gübre ticaretine olan etkileri göz önünde bulundurularak alındı. Hürmüz Boğazı’nın kısmen kapanması, deniz yoluyla taşınan gübrelerin yaklaşık üçte birinin ticaretini olumsuz etkiledi. Bu durum, dünya genelinde gıda güvenliği kaygılarını artırırken, ülkeleri kendi çiftçileri için alternatif tedarik kaynakları aramaya yöneltmiştir. Ancak, arz kısıtlaması sadece lojistik sorunlarla sınırlı değil; Çin ve Rusya gibi büyük üreticilerin ihracat kısıtlamaları, piyasada rekabetin artmasına neden olmaktadır.
Bloomberg’in haberine göre, Rusya, dünya genelinde gübre üretiminin yaklaşık yüzde 20’sini karşılamakta ve iç piyasayı önceliklendiren bir strateji izlemektedir. Mevcut kota, Mayıs ayı sonuna kadar 18,7 milyon ton olarak belirlenmişti ve bu, Rus çiftçilerinin gübreyi daha uygun fiyatlarla temin etmelerine olanak tanıyordu. Yeni düzenlemeye göre, ihracatın ürün bazındaki dağılımı da belirginleşti: 8,7 milyon ton azotlu gübre, 4,2 milyon ton amonyum nitrat ve yaklaşık 7 milyon ton kompleks gübre ihracatına izin verilecek.
Ayrıca, belirli istisnalar da mevcut; Gürcistan’ın ayrılıkçı bölgeleri Abhazya ve Güney Osetya’ya yapılacak sevkiyatlar, uluslararası transit taşımalar ve insani yardımlar bu kotaların dışında tutulacak. Piyasalardaki fiyat baskısı ise giderek artıyor. Azotlu gübre fiyatları, İran savaşının başladığı Şubat ayına göre neredeyse iki katına çıkmış durumda. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın kapanma süresinin uzamasıyla birlikte fiyatların daha da yükselme riskinin bulunduğunu ifade ediyorlar.
Bu durum, çiftçiler için önemli bir tehdit oluşturuyor; artan gübre maliyetleri, üreticileri daha az gübre kullanmaya zorlayabilir ve bu da ilerleyen günlerde verim kaybına ve dolayısıyla gıda fiyatlarında yeni bir artış dalgasına yol açabilir. Genel olarak Rusya’nın ihracat kotalarını uzatma kararı, küresel gübre piyasasında zaten kırılgan olan dengeyi daha da sarsarken, tarım sektöründe maliyet baskısının uzun süre devam edeceğine işaret ediyor.
